Beleid voor een veilige kerk
1.Beleid voor een veilige kerk
1. 1 Inleiding
Het lijkt zo vanzelfsprekend: In een gemeente van de Protestantse Kerk voel je je veilig. Leden behandelen elkaar met respect. Mensen met speciale taken en opdrachten maken geen gebruik van hun machtspositie ten koste van anderen. Zeker kinderen, jongeren en volwassenen in afhankelijke situaties voelen zich in de kerk veilig en kunnen ongestoord mee doen.
Helaas gaat dat niet altijd overal op. Ongewenste intimiteiten en situaties van misbruik kunnen ook in de Protestantse Kerk voor komen. Een veilige gemeente is, in deze context, het ideaal; een plaats waar mensen in vrijheid en vertrouwen samenkomen om hun geloof gestalte te geven, waar iedereen zich veilig voelt, vrij van (seksueel) overschrijdend gedrag, intimidatie of machtsmisbruik
Om dit te realiseren heeft de kerkenraad in 2025 besloten om twee vertrouwenspersonen aan te stellen en om het beleid, zoals het nu wordt voorgesteld, voor een Veilige Kerk verder te ontwikkelen. Dit sluit aan bij het landelijke beleid binnen de PKN, waarbij aandacht wordt gegeven aan (seksueel) grensoverschrijdend gedrag en de preventie ervan.
1.2 Bewustwording
De basis voor het beleid is bewustwording binnen de gemeente.
Meestal lopen mensen niet te koop met negatieve ervaringen op het gebied van grensoverschrijdend gedrag. Er rust een taboe op het bespreken van ongewenste intimiteiten, seksueel misbruik, machtsmisbruik, agressie, discriminatie, pesten en andere vormen van ongewenst gedrag.
Toch is het goed om dit aan te geven en erover te praten met de juiste persoon. Dat kan het taboe doorbreken. Als er wordt gezwegen, kan dat de indruk wekken dat alles goed gaat. “We krijgen nooit klachten, dus bij ons komt het niet voor”, is een overtuiging die (te) gemakkelijk gemeengoed kan worden.
Bewustwording is daarom een belangrijke pijler. Dat begint met het besef dat er sprake is van machtsongelijkheid onder gemeenteleden. Het effect kan zijn dat iemand met meer macht onbewust een grens bij een ander overschrijdt. Het bewust zijn van dit machtsverschil helpt om er zorgvuldig mee om te gaan.
Daarnaast is het van belang om te erkennen dat ook in onze gemeente grensoverschrijdend gedrag kan voorkomen en dat we het soms gewoon niet zien en weten.
We moeten beseffen dat alle gemeenteleden recht hebben op een veilige gemeente. Het onderwerp verdient daarom blijvende aandacht door met regelmaat het erover te hebben in de kerkenraad, de pastorale wijkteams (inclusief POA), binnen het jeugdwerk en andere activiteiten van Next Generation, zodat we ons bewust zijn en blijven van de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor onze Veilige Kerk.
Want het wegkijken bij ongepast gedrag, het nalaten van hulp en aandacht bij grensoverschrijdende situaties versterkt het onveilige gevoel binnen de gemeenschap. Iedereen kan dus bijdragen aan die Veilige Kerk.
1.3 Preventie
1.3.1 Gedragscode en omgangsregels
‘Voorkomen is beter dan genezen’. Daarom is gedragscode essentieel. De uitgeschreven gedragsregels geven duidelijk aan hoe we met elkaar wensen om te gaan. Het uitgangspunt voor deze gedragscode is wat de Bijbel ons leert over omgang met elkaar: respect voor de ander, integriteit, betrouwbaarheid en zorgvuldigheid. Deze gedragscode wordt besproken als mensen een taak op zich nemen en er wordt gevraagd om hiermee in te stemmen. Deze code wil een hulpmiddel zijn om ongewenst gedrag te voorkomen, te signaleren en bespreekbaar te maken.
Omgangsregels zijn afspraken in een groep over hoe je met elkaar omgaat. Die maak je met elkaar en je houdt elkaar eraan. Het maken van omgangsregels is een activiteit die heel goed aan het begin van het seizoen of bij het starten van een groep gedaan kan worden. Die activiteit helpt de groepsleden zich bewust te worden van de verantwoordelijkheid naar elkaar en het respectvol omgaan met elkaar.
Voor predikanten en kerkelijk werkers gelden de beroepscode en gedragsregels die door de generale synode van de Protestante Kerk in Nederland zijn vastgesteld. Deze dienen als leidraad en toetsingskader voor het gedrag dat van predikanten en kerkelijk werkers mag worden verwacht en is gebaseerd op de kerkorde en de belofte die wordt afgelegd bij de aanvaarding van het ambt.
1. 1 Inleiding
Het lijkt zo vanzelfsprekend: In een gemeente van de Protestantse Kerk voel je je veilig. Leden behandelen elkaar met respect. Mensen met speciale taken en opdrachten maken geen gebruik van hun machtspositie ten koste van anderen. Zeker kinderen, jongeren en volwassenen in afhankelijke situaties voelen zich in de kerk veilig en kunnen ongestoord mee doen.
Helaas gaat dat niet altijd overal op. Ongewenste intimiteiten en situaties van misbruik kunnen ook in de Protestantse Kerk voor komen. Een veilige gemeente is, in deze context, het ideaal; een plaats waar mensen in vrijheid en vertrouwen samenkomen om hun geloof gestalte te geven, waar iedereen zich veilig voelt, vrij van (seksueel) overschrijdend gedrag, intimidatie of machtsmisbruik
Om dit te realiseren heeft de kerkenraad in 2025 besloten om twee vertrouwenspersonen aan te stellen en om het beleid, zoals het nu wordt voorgesteld, voor een Veilige Kerk verder te ontwikkelen. Dit sluit aan bij het landelijke beleid binnen de PKN, waarbij aandacht wordt gegeven aan (seksueel) grensoverschrijdend gedrag en de preventie ervan.
1.2 Bewustwording
De basis voor het beleid is bewustwording binnen de gemeente.
Meestal lopen mensen niet te koop met negatieve ervaringen op het gebied van grensoverschrijdend gedrag. Er rust een taboe op het bespreken van ongewenste intimiteiten, seksueel misbruik, machtsmisbruik, agressie, discriminatie, pesten en andere vormen van ongewenst gedrag.
Toch is het goed om dit aan te geven en erover te praten met de juiste persoon. Dat kan het taboe doorbreken. Als er wordt gezwegen, kan dat de indruk wekken dat alles goed gaat. “We krijgen nooit klachten, dus bij ons komt het niet voor”, is een overtuiging die (te) gemakkelijk gemeengoed kan worden.
Bewustwording is daarom een belangrijke pijler. Dat begint met het besef dat er sprake is van machtsongelijkheid onder gemeenteleden. Het effect kan zijn dat iemand met meer macht onbewust een grens bij een ander overschrijdt. Het bewust zijn van dit machtsverschil helpt om er zorgvuldig mee om te gaan.
Daarnaast is het van belang om te erkennen dat ook in onze gemeente grensoverschrijdend gedrag kan voorkomen en dat we het soms gewoon niet zien en weten.
We moeten beseffen dat alle gemeenteleden recht hebben op een veilige gemeente. Het onderwerp verdient daarom blijvende aandacht door met regelmaat het erover te hebben in de kerkenraad, de pastorale wijkteams (inclusief POA), binnen het jeugdwerk en andere activiteiten van Next Generation, zodat we ons bewust zijn en blijven van de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor onze Veilige Kerk.
Want het wegkijken bij ongepast gedrag, het nalaten van hulp en aandacht bij grensoverschrijdende situaties versterkt het onveilige gevoel binnen de gemeenschap. Iedereen kan dus bijdragen aan die Veilige Kerk.
1.3 Preventie
1.3.1 Gedragscode en omgangsregels
‘Voorkomen is beter dan genezen’. Daarom is gedragscode essentieel. De uitgeschreven gedragsregels geven duidelijk aan hoe we met elkaar wensen om te gaan. Het uitgangspunt voor deze gedragscode is wat de Bijbel ons leert over omgang met elkaar: respect voor de ander, integriteit, betrouwbaarheid en zorgvuldigheid. Deze gedragscode wordt besproken als mensen een taak op zich nemen en er wordt gevraagd om hiermee in te stemmen. Deze code wil een hulpmiddel zijn om ongewenst gedrag te voorkomen, te signaleren en bespreekbaar te maken.
Omgangsregels zijn afspraken in een groep over hoe je met elkaar omgaat. Die maak je met elkaar en je houdt elkaar eraan. Het maken van omgangsregels is een activiteit die heel goed aan het begin van het seizoen of bij het starten van een groep gedaan kan worden. Die activiteit helpt de groepsleden zich bewust te worden van de verantwoordelijkheid naar elkaar en het respectvol omgaan met elkaar.
Voor predikanten en kerkelijk werkers gelden de beroepscode en gedragsregels die door de generale synode van de Protestante Kerk in Nederland zijn vastgesteld. Deze dienen als leidraad en toetsingskader voor het gedrag dat van predikanten en kerkelijk werkers mag worden verwacht en is gebaseerd op de kerkorde en de belofte die wordt afgelegd bij de aanvaarding van het ambt.
terug